Sensitive Çamaşır Deterjanı
| Puan | 🟠 66 / 100 |
| En Kritik Sorun | Methylisothiazolinone (MIT), AB'de temas alerjisi salgınının baş sorumlusu; SCCS/1557/15 kararıyla bebek ürünlerinde kullanımı güvensiz bulunmuştur. |
| Kategori | Çamaşır Deterjanı |
| Parfüm Şeffaflığı | ⚠️ Belirsiz — AB 2023/1545 kapsamında alerjen bileşenler açıklanmamış; "Sensitive" etiketine rağmen parfüm içeriyor |
| Hayvansal İçerik | Yok — bitkisel kökenli sabun bazlı formül |
| İçerik Listesi | Tam (resmi PDF İçerik Veri Belgesi mevcut) |
| Analiz Pazarı | 🇹🇷 Türkiye ❓ AB uyum kontrolü yapıldı |
| Fiyat | ₺399 (1.500 ml) |
| Stok | Mevcut |
🔬 İçerik Analizi
Fonksiyon: Çözücü / taşıyıcı baz
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok
Alerjen: Hayır
AB Yasal Durum: AB Deterjan Tüzüğü (EC) 648/2004 kapsamında serbestçe kullanılabilir.
Kaynak: ECHA — Su
Fonksiyon: Aniyonik tensid / deterjan aktifi — hindistancevizi yağı kaynaklı bitkisel sabun
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok
Alerjen: Hayır (nadir hindistancevizi alerjisi olanlarda düşük risk)
AB Yasal Durum: AB Deterjan Tüzüğü (EC) 648/2004 kapsamında aniyonik tensid olarak beyan zorunlu; doğal/bitkisel kökenli, genel olarak güvenli ve biyobozunur.
Kaynak: ECHA — Potassium Cocoate
Fonksiyon: Noniyonik tensid / yüzey aktif madde — yağlı alkol etoksilat türevi
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Araştırılıyor — etoksilat sınıfı maddeler, üretim prosesinde ortaya çıkabilen 1,4-dioksan (IARC Grup 2B) kontaminasyonu nedeniyle izleme altındadır.
Alerjen: Düşük potansiyel
AB Yasal Durum: AB Deterjan Tüzüğü kapsamında noniyonik tensid olarak beyan zorunlu. Saf madde kısıtlanmamış olmakla birlikte etoksilasyon yan ürünü 1,4-dioksan için AB'de içme suyu direktifi kapsamında sıkı sınır değerleri mevcuttur. Türkiye'de bu kontaminant için etiket zorunluluğu bulunmamaktadır.
Pazar Notu: AB REACH kapsamında etoksilat içeren ürünlerde 1,4-dioksan izleme programı sürmektedir. TR versiyonunda bu kontaminant sınırı etiket üzerinde belirtilmemiştir.
Kaynak: ECHA — Alcohol Ethoxylates
Fonksiyon: Noniyonik tensid / emollient — gliserol türevi yüzey aktif madde, yıkama sırasında kumaş ve cilt dokusunu yumuşatır
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok
Alerjen: Hayır
AB Yasal Durum: AB Kozmetik Tüzüğü ve Deterjan Tüzüğü kapsamında güvenli; bitkisel kökenli (hindistancevizi / palmçekirdeği türevi).
Kaynak: ECHA
Fonksiyon: pH düzenleyici / tamponlayıcı / şelatlayıcı ajan — suyun sertliğini gidererek deterjanın etkinliğini artırır
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok
Alerjen: Hayır
AB Yasal Durum: AB Deterjan Tüzüğü ve REACH kapsamında güvenli; FDA GRAS statüsünde; biyobozunur.
Kaynak: FDA GRAS Listesi
Fonksiyon: Nemlendirici / çözücü yardımcı / viskozite düzenleyici — formülü stabilize eder
IARC: Değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok
Alerjen: Hayır
AB Yasal Durum: AB Kozmetik Tüzüğü ve Deterjan Tüzüğü kapsamında güvenli; yaygın bitkisel veya sentetik kökenli güvenli madde.
Kaynak: FDA GRAS Listesi
Fonksiyon: Koku verici bileşen karışımı
IARC: Karışım — bireysel bileşenler ayrı ayrı değerlendirilmeli. Limonene, linalool gibi yaygın bileşenler IARC tarafından incelenmemiştir.
Endokrin Bozucu: Potansiyel — bazı musk bileşikleri ve aromatik bileşenler EDC aktivitesi gösterebilir. Bileşim gizli olduğundan tam risk değerlendirmesi yapılamaz.
Alerjen: Evet — pek çok parfüm bileşeni (limonene, linalool, citronellol, geraniol, cinnamal, benzyl alcohol vb.) bilinen alerjendir.
AB Yasal Durum: AB Direktifi 2023/1545 (1 Mart 2025 yürürlük) kapsamında 56 alerjen parfüm bileşeni belirli konsantrasyonların üzerinde etiket beyanı gerektirmektedir. Bu ürün etiketinde yalnızca "Parfum" yazıyor — hangi alerjen bileşenlerin bulunduğu açıklanmamış.
Pazar Notu: "Sensitive" (hassas) etiketli bir bebek deterjanında parfüm bulunması önemli bir çelişkidir. Uni-Baby Yenidoğan Serisi parfüm içermez; Sensitive serisinin de aynı standartta olması beklenir. AB'de hassas cilt ürünlerinde parfüm kullanımı ciddi tartışma konusudur.
Fonksiyon: Konservan / antimikrobiyal koruyucu — izothiazolinon sınıfı, ürünün bozulmasını engeller
IARC: IARC tarafından değerlendirilmemiş
Endokrin Bozucu: Yok — mevcut verilerde endokrin bozucu etki saptanmamış
Alerjen: Evet — temas alerjeni olarak belgelenmiştir; MIT ile birlikte kullanımı alerjenik potansiyeli artırabilir.
AB Yasal Durum: AB Kozmetik Tüzüğü Annex V kapsamında yer almaz — kozmetik ürünlerde izinli konservanlar listesinde bulunmamaktadır. Deterjan sınıfı ürünlerde teknik olarak kullanılabilir. Ancak AB'de BIT içeren deterjanlar için temas dermatiti raporları mevcuttur; pek çok marka gönüllü olarak BIT kullanımını azaltmaktadır.
Kaynak: ECHA — Benzisothiazolinone
Fonksiyon: Konservan / antimikrobiyal koruyucu — izothiazolinon sınıfı; antibakteriyel ve antifungal etki
IARC: IARC tarafından değerlendirilmemiş. Nörotoksisite ve immünotoksisite çalışmaları devam etmektedir.
Endokrin Bozucu: Yok — mevcut verilerde onaylı EDC etkisi yok, ancak nörotoksisite in vitro çalışmalarla belgelenmiştir.
Alerjen: Evet — kuvvetli temas alerjeni. Tüm Avrupa'da temas alerjisi salgınına neden olan birincil etken olarak bilimsel literatürde geniş yer bulmuştur. Daha önce MCI/MIT karışımı (Kathon CG) olarak kullanılıyorken saf MIT'in yaygınlaşması alerjisi vakalarını dramatik biçimde artırmıştır.
AB Yasal Durum: AB Kozmetik Tüzüğü (EC) 1223/2009 Annex V Madde 57: Yalnızca durulama (rinse-off) ürünlerinde maksimum 0,0015% (15 ppm) sınırıyla izin verilir. Bırakma (leave-on) ürünlerinde kesinlikle yasaktır. SCCS/1557/15 (15 Aralık 2015) kararı: Rinse-off ürünlerde 100 ppm MIT güvensizdir; 15 ppm sınırı esas alınmalıdır. Leave-on ürünlerde hiçbir konsantrasyon güvenli değildir. Çamaşır deterjanı teknik olarak rinse-off kategorisine girse de hassas deri ürünlerinde bu konservanın bulunması SCCS tavsiyesiyle doğrudan çelişmektedir.
Pazar Notu: Ürünün Türkiye etiketi veya içerik veri belgesinde MIT konsantrasyonu belirtilmemiştir. AB versiyonlu hassas/bebek deterjanlarında pek çok marka MIT kullanımını tamamen bırakmıştır (ör. Persil Sensitive, Fairy Non-Bio). Bu ürünün "Sensitive" adıyla satılması tüketiciler için özellikle yanıltıcıdır.
Kaynak: SCCS/1557/15 — Methylisothiazolinone (MI) P94 Sensitisation Opinion, Aralık 2015
🔍 Belirsiz / Şeffaf Olmayan İçerikler
AB Direktifi 2023/1545 (1 Mart 2025 yürürlük) kapsamında 56 alerjen parfüm bileşeni belirli konsantrasyonların üzerinde etiket beyanı gerektirmektedir. Bu ürün etiketinde yalnızca "Parfum" yazıyor; limonene, linalool, citronellol, geraniol, benzyl alcohol gibi bilinen alerjenlerden hangilerinin bulunduğu tüketiciye açıklanmamıştır. "Sensitive" etiketli bir bebek ürününde bu şeffaflık eksikliği kabul edilemez düzeydedir.
🚨 Öne Çıkan Riskler
SCCS/1557/15 (AB Bilimsel Tüketici Güvenliği Komitesi, Aralık 2015) kararıyla MIT'in 100 ppm konsantrasyonunun leave-on ürünlerde kesinlikle güvensiz olduğu teyit edilmiştir. Tüm Avrupa'da temas alerjisi vakalarında 2010'ların başından itibaren gözlemlenen dramatik artışın baş sorumlusu olarak belgelenmiştir. Çamaşır deterjanı rinse-off kategorisinde olsa da bebek/hassas deri ürünlerinde bu konservanın tercih edilmesi güncel bilimsel konsensüsle doğrudan çelişmektedir. Avrupa'daki pek çok "Sensitive" etiketli deterjan MIT kullanımını çoktan bırakmıştır.
Kaynak: SCCS/1557/15 — AB Komisyonu, Aralık 2015
BIT, AB Kozmetik Tüzüğü Annex V'deki izinli konservanlar listesinde yer almamaktadır. Deterjan ürünlerinde teknik olarak kullanılabilir olsa da BIT içeren ürünlerle temas dermatiti vakaları bilimsel literatürde belgelenmiştir. MIT ile birlikte çift izothiazolinon kullanımı, alerjik yanıt riskini artırabilir.
Kaynak: ECHA — Benzisothiazolinone Madde Bilgisi
Uni-Baby Yenidoğan Serisi (0+ ay) formülünde parfüm bulunmaz ve bu bir üstünlük olarak pazarlanmaktadır. Buna karşın "Sensitive" etiketli bu 12+ ay ürünü parfüm içermektedir. Hassas derisi olan veya parfüm alerjisi bulunan ebeveynler, "Sensitive" etiketini parfümsüz anlamına gelebileceğini düşünebilir. AB 2023/1545 direktifine göre parfüm alerjen bileşenleri açıklanmamaktadır.
Kaynak: Uni-Baby İçerik Veri Belgesi & AB Direktifi 2023/1545
Pareth-7, yağlı alkol etoksilatlar grubundan bir noniyonik tensiddir. Etoksilasyon prosesinde üretim yan ürünü olarak 1,4-dioksan (IARC Grup 2B — insanda muhtemelen kanserojen) oluşabilir. Ürünün kendisi sorunlu olmasa da üretim kalite kontrolü bu riski belirler. Türkiye'de bu kontaminant için ürün bazlı zorunlu test veya etiket beyanı bulunmamaktadır.
Kaynak: ECHA — Alcohol Ethoxylates Tescil Dosyası
📊 Puanlama
| Kriter | Puan | Maks | İlerleme |
|---|---|---|---|
| Kanserojen / Toksik Madde Yokluğu | 27 | 30 | |
| Endokrin Bozucu İçermeme | 16 | 20 | |
| Doğal / Güvenli İçerik Oranı | 9 | 20 | |
| AB Mevzuat Uyumu | 8 | 15 | |
| Alerjen Şeffaflığı | 3 | 10 | |
| İçerik Listesi Şeffaflığı | 3 | 5 | |
| TOPLAM | 66 | 100 |
Not: Toplam puanın 100 üzerinden 44 olması, iki güçlü temas alerjeni (MIT + BIT) ve "Sensitive" etiketiyle çelişen parfüm içeriği nedeniyledir. Formülün bitkisel-sabun bazlı omurgası (Potassium Cocoate, Glycerin, Sodium Citrate) pozitif bir unsurdur; asıl sorun konservan tercihidir.
📚 Kullanılan Kaynaklar
- Uni-Baby İçerik Veri Belgesi PDF — Çamaşır Deterjanı (resmi kaynak)
- Uni-Baby TR — Aktif Sıvı Çamaşır Deterjanı Ürün Sayfası
- Amazon TR — Uni-Baby Sensitive Çamaşır Deterjanı
- SCCS/1557/15 — Methylisothiazolinone (MI) P94 Sensitisation Only Final Opinion, Aralık 2015
- AB Kozmetik Tüzüğü (EC) 1223/2009 — Annex V (İzin Verilen Konservanlar)
- AB Direktifi 2023/1545 — Parfüm Alerjen Şeffaflığı (1 Mart 2025 yürürlük)
- ECHA — Benzisothiazolinone (BIT) Madde Bilgisi
- ECHA — Potassium Cocoate (Hindistancevizi Yağı Potasyum Tuzu)
- ECHA — Alcohol Ethoxylates (Pareth grubu) Tescil Dosyası
- AB Deterjan Tüzüğü (EC) No 648/2004 — Tensid Beyan Yükümlülükleri
- FDA — GRAS Madde Veritabanı (Sodium Citrate, Glycerin)